Hãy...thực một cách văn hóa.

Chả giò cà tím làm hôm tối thứ 7 tuần rồi, đãi các bạn cùng lớp.

Nhiều bạn hay hỏi, đồ ăn VN nổi tiếng nhất là cái gì. Mình rất ngại trả lời ngayvào chi tiết kiểu như phở, giả giò, gỏi cuốn, bánh mì...Vì nó quá cụ thể, và trừu tượng(với những người chưa từng ăn), mà không phải ai cũng thích những món được liệt kê. Mình không bao giờ thích cái cách người ta giới thiệt văn hóa Việt nam bắt đầu từ phở và áo dài.Việt nam cũng đượ c biết đến nhiều rồi, đời sống khá hơn, về ẩm thực và ăn mặc cũng thay đổi khá nhiều, có lẽ những người làm văn hóa nên nghĩ ra một cách khác mới mẻ hơn, up to date hơn để nói về văn hóa và ẩm thực của VN, cho người ngoài thấy một bức tranh toàn cảnh, thấy được cái concept của cả nền văn hóa thay vì cứ sự kiện nào cũng thuê một hai bà đầu bếp hết đổ bánh xèo, cuốn chả giò, nấu phở bán cho người ta ăn là xong.

Cho nên, mình chọn cái "concept" là fresh wrap and roll để trả lời các bạn, rằng thì là mà đồ ăn VN, cái đăc trưng nhất là cái sự fresh, healthy, green và rất sophisticated (rất khác với các bạn Thái sử dụng ít rau hơn và rất spicy, chua quá, cay quá etc, nước chấm cũng đơn giản hơn). Rau xà lách và rau thơm các loại, cuốn với bánh tráng và nhân gồm thịt heo luộc, tôm, thịt nem lụi, chả giò, chay thì có đậu hũ, nấm xào, cà tím xào hành mỡ, chấm với nước mắm chua ngọt, nước chấm từ thơm và nước mắm ngò, tương đậu phụng. Chỉ có chả giò ở trên là hơn mất công cuộn, cuốn, chiên đem ra, những thứ còn lại thì các bạn tự phục vụ hết, khỏe người. Đại khái để các bạn ấy thấy, chỉ khác nhau một tí xíu phần nguyên liệu thì nước chấm cũng đã là 1 loại khác, rồi có nhiều loại rau thực ra không chỉ là rau để ăn mà còn có tính bổ sung hoặc giảm bớt các thuộc tính của các loại rau khác(kiểu như ăn vịt lộn với rau răm ấy mà). Như là tôm với cá thì ăn với nước mắm ngò hay nước chấm thơm, đồ chay thì ăn với tương đậu phụng etc

Chơi với mấy bạn nước khác mới thấy thật...lạc quan tếu nếu cứ vỗ ngực nói đồ ăn của mình là hài hòa hương vị nhất, rằng ai ăn phở cũng phải thấy mê. Vì, ví dụ, các bạn Hàn rất sợ mùi ngò, một tí cũng không ăn được. Một số bạn Mỹ thì nói ăn bánh phở không ngon vì có cảm giác như ăn cao su, một số bạn thì không thích mùi phở bò, chỉ ăn được phở gà thôi. Một số bạn TQ đến từ 1 thành phố nào đấy thì lại thắc mắc vì sao người VN lại có thể bỏ sả vào hầu như tất cả các thể loại đồ ăn như thế, vì mùi của nó rất...sợ. Mấy bạn Tây ban nha thì không biết thịt bò chín trong phở là gì, mà các bạn ấy bảo không thích thể loại soup gồm quá nhiều thứ như thế

Cho nên, để mà nấu ăn cho mấy bạn nước ngoài, nếu cứ khăng khăng bưng "nguyên bản" vào thì có ngày hỏng. Nói chuyện nguyên bản mới nhớ, có một cô bạn người miền trung cũng học cùng bên này, khác trường. Hồi lâu bạn có mời qua nhà ăn bún riêu cua, không biết mua cua được ở đâu một nhúm cỡ bàn tay, nấu 1 nồi cho mấy ngươ2i ăn. Mình nghĩ bụng, ăn vậy sao ngon, vì cua đông lạnh vốn dĩ đã không ngọt, lại nấu quá nhiều nước chứ không cho nước dùng.  Lúc ăn chồng bạn(vồn rất thích ăn thịt), kêu là bún gì mà không có thịt, bạn bảo bún riêu đúng kiểu HN là phải thanh cảnh như thế này, rồi ngồi giảng giải là ở HN thời xưa món này chỉ nấu sau dịp Tết, để ăn cho thanh bụng, vì Tết người ta ăn thịt nhiều quá rồi, nên món này nhất định không bao gồm thịt. Nhưg cuối cùng chịu không nổi nên đi nhúng thịt bò tái cho vào bún cho chồng ăn :)). Ừ thì cứ cho concept là thanh cảnh, nhưng đã là đồ ăn, điều kiện trước tiên là phải ngon miệng. Thanh cảnh chấp nhận được khi gạch và riêu nổi từng tảng to lềnh bềnh trong nồi ấy chứ đâu ra thế này. Nếu cứ đúng công thức với concept mà chả nề hà gì đến các điều kiện khác thì chỉ có hỏng thôi.

Mà chuyện nấu nướng của bạn này cũng vui. Hôm rồi thấy bạn ấy viết rằng mới dọn nhà chưa nóng chỗ, mà bà hàng xóm đã qua gõ cửa bảo cô nấu đồ ăn nhiều mùi hành tỏi thế tôi chịu không thấu. Bạn ấy và các bạn của bạn ấy nhất loạt bảo bà kia là khó chịu, không biết thưởng thức, nấu đồ ăn mà không khử hành tỏi, nêm mắm ruốc thì còn gì là ăn. Có bạn còn xúi hãy....làm mùi....nhiều hơn. Mình không dám comment, vì mình nghĩ ngược lại ^-^.

Mình nghĩ mùi thức ăn cũng là một loại ô nhiễm :)). Không biết bạn có kinh qua cái kiểu mà áo khoác mình còn vương mùi hành tỏi mắm ruốc lúc đi ra đường hay không,đó là một cảm giác rất kinh dị, nhiều khi mình không biết đâu nhưng người ngồi gần họ lại biết mới ghê. Ngày xưa ở với mấy bạn VN mình cũng bị như vậy, rất sợ, mặc dù mỗi khi mấy bạn nấu ăn mình cũng đốt đèn cầy khắp phòng, rồi còn nấu giấm để khử mùi song song nữa, nhưg nhà bên này có khác, ám mùi lâu ghê lắm. Với lại, mình mấy mùi hành tỏi là thơm, cho mắm ruốc vào canh rau này kia là ngon, vì mình quen từ nhỏ, chứ với mấy đứa nước ngoài không quen như thế làm sao nó nghĩ như thế được.

 Mình có một chị bạn khác lấy chồng Mỹ, hai vợ chồng....đồ ai nấy ăn. Mấy người kia bảo đồ VN ngon thế sao thằng ấy không ăn, khó chịu vậy. Đến lúc chị nấu ăn cho thì biết tại sao, chị toàn mua mấy cái đồ mắc tiền, kiểu nấu mít non kho chao, đậu hũ xào chay với cà chua, cà tím etc...nhưng nấu rất vụng và rất ngẫu hứng, chả chăm chút gì,mình là người VN nhìn vào còn hem biết chị nấu cái gì vì nó cứ nát bấy, hầm bà lằng cả lên. Cho nên mình nghĩ, chắc lỗi không phải ở anh chồng. Đó, giống mấy bạn châu phi có cái món quốc hồn quốc túy gì nấu bằng đậu bắp dằm ra nó nhớt rợt, cho các bạn ăn xem có nuốt nổi không.


 Cho nên, có đem ẩm thực hay văn hóa của mình đi mà giới thiệu thì cũng nên bỏ cái "một trời tự hào" đi để mà biết chọn lọc, biết "adapt", nếu không thì chỉ có hỏng mà thôi